OSMANLI DEVLETİ GERİLEME DÖNEMİ

 OSMANLI DEVLETİ’NDE GERİLEME DÖNEMİ(18.YY’DA OSMANLI DEVLETİ)

Avrupa’nın Genel Durumu

Fransa

  • 1756-63 7 yıl savaşlarında İngiltere ve Prusya’ya mağlup oldu.
  • Sömürgelerini İngiltere’ye kaybetti.
  • Ülkesinde ihtilal yaşadı.
  • Osmanlı’ya ait Mısır’a saldırdı.

Avusturya

  • En çok Rusya ile işbirliğiyaptı.

Rusya

  • Çar I.Petro’nun amacı;
  • Kırım’ı alıp Karadeniz’e inmek.
  • Karadeniz’den daha sıcak denizlere inme
  • Orta Asya ve Kafkasya’ya yayılmak
  • Balkanlarda Slav birliğini sağlama(Panslavizm)

Dakya Projesi : Rusya ve Avusturya arasında planlandı.

Eflak ve Boğdanı alıp ortak Dakya devleti kurulması amaçlandı.

Siyasi Olaylar

  • Mora Yarımadası alındı.
  • Rusya ile yapılan İstanbul Antlaşması ile İran paylaşıldı.
  • Ahmet Paşa Antlaşması ve Kerden Antlaşması imzalandı.
  • Rusya ile Prut Antlaşması imzalandı.(Baltacı Mehmet Paşa)
  • Prut Antlaşması ile Osmanlı’nın kaybettiği toprakları alma umudu yeniden doğdu.
  • Azak Kalesi Osmanlı’ya geri verildi. Karadeniz tekrar Türk Gölü oldu.
  • 1715-18 Osmanlı Avusturya arasında Petervaradin Savaşı yapıldı.
  • 1718’de Avusturya ile Pasarofça Antlaşması imzalandı. Osmanlı Devleti bu antlaşmayla Batı’nın üstünlüğünü kabul etti ve Lale Devri’ne girildi.
  • 1736-39 arasında Osmanlı Avusturya ve Rusya’ya karşı galip geldi ve Belgrad tekrar Osmanlıya verildi.1739 Belgrad Antlaşması yapıldı.
  • 1740 yılında Belgrad Antlaşmasında arabuluculuk yapan Fransa’ya I.Mahmut tarafından kapitülasyonlar daimi hale getirildi.

Küçük Kaynarca Antlaşması

  • 1774 Osmanlı ile Rusya arasında imzalanmıştır.
  • Kırım bağımsız olacak. (İlk defa tamamı Türk-Müslüman olan bir bölge elimizden çıktı.)
  • Kırım halkı dini açıdan Osmanlı padişahına bağlı kalacak. Bu madde ile ilk kez hilafet siyasi güç olarak kullanılmıştır.
  • Rusya İstanbul’da daimi elçi bulunduracak.
  • Rusya Balkan topraklarında istediği her yerde konsolosluk açabilecek.
  • Rusya’ya savaş tazminatı ödenecek. Önemi; Tarihimizde ilk kez savaş tazminatı ödedik. 

NOT!!! Ortodoksların dini lideri Rusya’dır maddesi 1775 de antlaşma metnine eklenmiştir.

  • 1787-92 Osmanlı Kırımı geri alabilmek için Rusya ve Avusturya ile savaştı.1791 Fransız ihtilalinden etkilenen Avusturya Osmanlı devleti ile Ziştovi antlaşması yaparak çekildi.
  • 1792’de yapılan Yaş Antlaşması ile Kırım’ın Rusya’ya ait olduğu kabul edildi.

18 YY ISLAHATLARI

Genel Özellikleri

  • Islahatlarda Avrupa örnek alındı.
  • 17 YY göre daha başarılı ve kalıcı oldu.
  • Hukuk hariç her alanda yapıldı.
  • Saray, ulema, asker ıslahatlara karşı çıktı.

III.Ahmet

  • 1703 Edirne vakası ile tahta çıktı.
  • 1718 Pasarofça Antlaşmasında 1730 Patrona Halil isyanına kadar geçen sürede (Lale Devrin’de padişahlık yaptı.)
  • Lale Devri’nin Sadrazamı Nevşehirli Damat İbrahim Paşadır. Şairi Nedim, Minyatürcüsü ise Levni’dir.
  • Bu dönemde askeri ıslahat yoktur.
  • Lale devri ifadesinin ilk kullanan Yahya Kemal Beyatldıır.

Lale Devri Islahatları

  • İlk defa geçici elçilik açıldı.(Paris,Viyana;Moskova)
  • İlk giden elçi 28 Mehmet Çelebidir.
  • Sosyal ve kültürel ıslahatlar bu dönemde yoğunlaştı.
  • İbrahim Müteferrika ve Sait Efendi Avrupa’dan 1727 yılında matbaayı getirdi.
  • Matbaa’da basılan ilk eser Vani Mehmet Efendi’nin Van Kulu Lügatı’dır.
  • Gerçek Davut Ağa’nın katkılarıyla Tulumbacılar ocağı(İtfaiye )  kuruldu.
  • İran’dan çiçek aşısı getirildi.
  • İstanbul’a çini imalathanesi açıldı.
  • Kumaş Fabrikaları açıldı.
  • Batı modası yayıldı.
  • Yalova’da kağıt fabrikası açıldı.
  • III. Ahmet çeşmesi yapıldı. (Barok-Rokoko tarzı)

I.Mahmut

  • Batı tazında ilk askeri ıslahat yapan devlet adamıdır.
  • Comte De Boneval (Humbaracı Ahmet Paşa ) getirildi.
  • İlk kez Humbara Ocağı batı tarzında ıslah edildi.
  • Hendeshane (Subay okulu mühendisi) açıldı.
  • Ülke genelinde kütüphane açtırdı.

III.Mustafa

  • Mühendishane-i Bahri Hümayun-u kurdu.
  • Baron de Tott Avrupa’dan getirildi.Sürat topçuları Ocağı kuruldu.
  • İç borçlanma (Esham) kuralı getirildi.

 I.Abdülhamit

  • Cülus bahşişini kaldırdı.
  • Ulufe alım satımını yasakladı.
  • İstihkam okulu açıldı.

III. Selim

  • Islahatlarda Fransa’yı örnek aldı.
  • Kabakçı Mustafa İsyanı ile bu dönem sona ermiştir.
  • Osmanlı tarihinde radikal yönde ilk ıslahat yapan padişahtır.
  • Meşveret meclisi tekrar aktif hale getirildi.
  • Bilim adamlarından lahiyeler isteyerek Mühendishane-i Bahri Hümayun-u açtırdı.
  • Nizamı Cedit adıyla yeni bir ordu kurdu.
  • İrad-ı Cedit adıyla yeni bir hazine kuruldu.
  • İlk defa kalıcı elçilik açıldı.(Londra)
  • Levent ve Selimiye kışlalarını yaptırdı.
  • Yerli malı teşvik edildi.
  • Matbaayı Amire adıyla devlet matbaası kuruldu.
  • Şeyhülislamın yetkisi kısıtlandı.

NOT!!! III.Ahmet’in tamamlayıcısı III. Selimdir.

DİKKAT!!! İlk giden elçi 28 Mehmet Çelebidir.

DİKKAT!!! İlk kalıcı elçi Yusuf Agâh Efendidir.

OSMANLI DEVLETİ GERİLEME DÖNEMİ KPSS ÇIKMIŞ SORULAR İÇİN TIKLAYINIZ

OSMANLI DEVLETİ GERİLEME DÖNEMİ LYS ÇIKMIŞ SORULAR İÇİN TIKLAYINIZ

OSMANLI DEVLETİ GERİLEME DÖNEMİ TEST SORULARI İÇİN TIKLAYINIZ

OSMANLI DEVLETİ GERİLEME DÖNEMİ DOĞRU YANLIŞ SORULARI İÇİN TIKLAYINIZ

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir